Termostat grzejnikowy – klucz do oszczędnego ogrzewania

W dzisiejszym artykule chciałbym przedstawić urządzenie, które w mojej opinii jest kluczem do oszczędnego ogrzewania grzejnikowego. Mam tu na myśli termostat grzejnikowy, a właściwie termostatyczną głowicę zaworu grzejnikowego. Zadaniem tego urządzenia jest bowiem precyzyjne dawkowanie ilości ciepła, które dostarczane jest do pomieszczenia.

Aby ogrzewanie było efektywne i tanie, należy spełnić jednocześnie kilka warunków:

  • produkować ciepło tanio (np. z taniego paliwa),
  • zmniejszać straty ciepła z budynku (np. docieplając ściany czy montując wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła),
  • dostarczając do budynku tylko tyle ciepła, ile wymagane jest dla zapewnienia komfortu cieplnego użytkowników.

Termostat grzejnikowy i automatyka sterująca działaniem kotła odpowiada za ten ostatni punkt. W mieszkaniach mamy wpływ tylko i wyłącznie na ustawienia termostatu.

Grzejnikowa głowica termostatyczna

Głowicę termostatyczną można kupić osobno, trzeba tylko pilnować, by miała właściwy gwint dostosowany do zaworu grzejnika.

Działanie głowicy termostatycznej

Termostatyczna głowica grzejnikowa otwiera i zamyka zawór grzejnikowy, zwiększając lub zmniejszając ilość wody docierającej do kaloryfera. Dzięki temu wpływa na ilość ciepła dostarczanego przez grzejnik do pomieszczenia.

Nie chcę tu wchodzić w szczegóły techniczne. Dość powiedzieć, że w większości przypadków głowica zawiera czujnik z cieczą zmieniającą swoją objętość pod wpływem zmian temperatury. W niektórych przypadkach pomiar prowadzony jest elektronicznie, czasem nawet — zdalnie.

Zmiany temperatury w pomieszczeniu wpływają na otwarcie lub zamknięcie zaworu w grzejniku. Przykładowo, gdy otworzymy okno by szybko wywietrzyć pokój, temperatura powietrza spadnie, termostat to zauważy i zwiększy przepływ wody przez grzejnik, by uzupełnić tę stratę ciepła. Dzięki temu temperatura w pokoju stabilizuje się na ustawionym przez użytkownika poziomie.

Wykorzystanie i ustawienie termostatów grzejnikowych

Każda głowica termostatyczna posiada kilka ustawień oznaczonych kolejnymi cyframi. Ich wybór pozwala na dostosowanie temperatury w pomieszczeniach do żądania użytkowników.

Grzejnik z głowicą termostatyczną

Dla poprawnego funkcjonowania tak grzejnika i głowicy termostatycznej, konieczne jest zapewnienie, by nie były niczym zasłonięte.

Aby głowica termostatyczna mogła funkcjonować właściwie, razem z grzejnikiem musi być odsłonięta. Nie może być zasłonięta meblami ani zasłoną. W przeciwnym wypadku będzie ona mierzyć temperaturę powietrza między ścianą a zasłoną, która różnić się będzie od temperatury w pomieszczeniu. Zresztą w ogóle grzejniki nie powinny być niczym zasłonięte.

Pierwsze ustawienie prawie zawsze oznaczone jest gwiazdką (śnieżynką). Mogłoby się wydawać, że oznacza całkowite wyłączenie ogrzewania i zamknięcie zaworu. Tymczasem jest inaczej — to ustawienie oznacza zabezpieczenie przed zamarzaniem. Głowica przy tym ustawieniu będzie regulować pracą grzejnika tak, by temperatura w pomieszczeniu nie spadła poniżej 5°C. O ile, oczywiście, cały system grzewczy (kocioł, pompa obiegowa, itd.) będzie włączony.

W zależności od producenta i modelu, kolejne ustawienia mogą się różnić. Głowica Valvex GZ.03 przedstawiona na powyższych fotografiach ma następujące tryby pracy:

  1. odpowiedni dla klatki schodowej i wiatrołapu, z temperaturą 11°C,
  2. dla korytarza, pokoju do uprawiania hobby (np. pracowni) — 16°C,
  3. dla pokoju mieszkalnego i jadalni — 21°C,
  4. dla łazienki — 26°C,
  5. dla basenu — 30°C.

Pomiędzy poszczególnymi punktami umieszczone są kropki lub kreski ułatwiające wybór temperatury pośredniej, np. nocnego obniżenia temperatury do 14°C (mniej więcej w połowie między punktem 1. i 2.).

Błędem jest ustawianie termostatu zawsze na maksimum. Bez względu na to, jaka temperatura panuje w pomieszczeniu, należy na głowicy ustawić zawsze wybraną w danym momencie temperaturę. Jeśli przykładowo przyjeżdżamy do wychłodzonego domu po weekendzie spędzonym u znajomych, zamiast ustawić głowicę na 5 by pokój nagrzał się najszybciej, trzeba ustawić ją na 3, by osiągnąć temperaturę 21°C. Bo głowica termostatyczna w obydwu przypadkach zareaguje identycznie — otworzy zawór na maksimum. Tylko że grzejnik zostanie przykręcony wtedy, gdy temperatura w pomieszczeniu osiągnie żądany poziom — a jeśli ustawimy głowicę na 5 (temperatura jak dla basenu) i zapomnimy ją przykręcić, przegrzejemy pomieszczenie, znacząco zwiększając straty ciepła z pokoju.

Nowoczesne głowice termostatyczne

O nowoczesnych głowicach termostatycznych można byłoby napisać osobny artykuł (i chyba to kiedyś zrobię). Bo te urządzenia potrafią np. zdalnie mierzyć temperaturę w zupełnie innym punkcie pomieszczenia, albo zmieniać ją w zależności od pory dnia czy tygodnia.

13 listopada 2011 Opublikował mgr inż. Krzysztof Lis i oznaczył hasłami , , ,

Pozostaw komentarz

Subscribe without commenting